W Krakowie powstaje druga w Polsce fabryka sztucznej inteligencji – Gaia AI Factory. Jej sercem będzie Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH, a misją – tworzenie cyfrowych bliźniaków, czyli wirtualnych modeli ludzkiego ciała i środowiska. To projekt, który może zrewolucjonizować medycynę i sposób, w jaki rozumiemy procesy biologiczne.
Cyfrowy bliźniak w służbie nauki
Cyfrowy bliźniak to zdigitalizowana kopia systemu biologicznego lub środowiskowego, pozwalająca analizować jego zachowanie w świecie wirtualnym. W Krakowie naukowcy będą rozwijać dwa modele – mikrobiomu jelitowego i środowiskowego. Dzięki infrastrukturze fabryki AI możliwe stanie się przewidywanie reakcji organizmu na leki, dietę czy zmiany stylu życia. Jak wyjaśnia dr hab. inż. Paweł Łabaj z Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ, celem projektu jest tworzenie narzędzi, które pozwolą na opracowywanie spersonalizowanych terapii i szybsze testowanie nowych leków.
Analizy in silico, czyli prowadzone w środowisku komputerowym, pozwalają uniknąć ryzyka dla pacjentów i znacznie obniżają koszty badań. To kierunek, który już zmienia światowe laboratoria, a teraz – dzięki Gai AI – ma szansę stać się codziennością także w Polsce.
Zdigitalizowany mikrobiom – klucz do skuteczniejszej terapii
Jednym z pierwszych projektów będzie cyfrowy bliźniak mikrobiomu jelitowego, który pomoże lepiej zrozumieć, jak mikroorganizmy w naszych jelitach wpływają na zdrowie. Jak wykazali naukowcy, obecność określonych bakterii może decydować o tym, czy lek zadziała, czy zostanie zneutralizowany. W przyszłości lekarze będą mogli dobierać probiotyki i suplementy precyzyjnie do potrzeb pacjenta – tak, by przywrócić równowagę mikrobioty i zwiększyć skuteczność terapii.
Jak podkreśla dr Łabaj, dopiero dziś technologia i moc obliczeniowa pozwalają realistycznie odwzorować tak złożone systemy biologiczne. „Warunki zaczynają się spełniać” – mówi badacz, a jego słowa brzmią jak zapowiedź nowej ery polskiej nauki, w której sztuczna inteligencja przestaje być tylko narzędziem, a staje się partnerem w badaniach nad życiem.
